Buikpijn van Koffie

Luca Nowak

Geschreven door: Luca Nowak

Het liefdesverhaal tussen jou en je koffie hoeft hier niet te eindigen.

Buikpijn van Koffie

Buikpijn van koffie is de grootste straf die je je als koffieliefhebber kunt voorstellen. Een aantal pechvogels staat hierdoor elke ochtend voor een moeilijke keuze: drink je een lekkere kop koffie om je dag mee te beginnen, of haak je af om de buikkramp te vermijden? 🤔

Indien je dit met enige regelmaat ervaart kun je denken aan een aantal vaste boosdoeners. Daar staan we in dit artikel bij stil, alsook bij de wat tips om de klachten te voorkomen of te verlichten!

Afhankelijk van hoe je je koffie drinkt, kun je buikpijn van koffie krijgen door een aantal factoren. De voornaamste die hieraan bijdragen zijn verschillende stoffen zoals cafeïne en lactose, de zuurtegraad van je koffie en hoe je hersenen reageren op de koffie.

Naast de algemene regels met betrekking tot koffiehygiëne, zoals weten hoe je je koffiebonen bewaren moet, ga ik je daarom specifieke tips geven voor de mogelijke oorzaken van je buikklachten.

Twee koppen koffie van boven

#1 Cafeïne en... ?

Onderzoek heeft aangetoond dat cafeïne, catecholen – lichtzure, in water oplosbare verbindingen – en chemische stoffen die N-alkanoly-5-hydroxtryptamiden (C5HTs) worden genoemd, maagzuurafscheiding in menselijke maagcellen stimuleren. Hierdoor kun je dus last kunt krijgen van brandend maagzuur.

Veronika Somoza, een doctor bij de Universiteit van Wenen, legt uit dat het hierbij dus niet om een enkele stof die de maagwand irriteert gaat. Het probleem is de combinatie van de bovengenoemde stoffen.

Somoza en haar collega’s ontdekten onverwacht dat een van de bestanddelen van koffie, N-methylpyridium, of NMP, het vermogen van maagcellen om zuur te produceren leek te blokkeren. Dit kan een manier bieden om maagirritatie te verminderen of te voorkomen.

Bij maagklachten kun je daarom het beste dark roast of espresso drinken! Dat klinkt misschien tegenstrijdig, maar deze koffiesoorten zijn vaak beter geschikt voor mensen die last hebben van brandend maagzuur dan speciale “maag-vriendelijke” koffies.

Dat komt doordat NMP niet in rauwe koffiebonen te vinden is, maar alleen vrijkomt bij het roosteren, aldus dr. Somoza en de andere onderzoekers. Donkerder gebrande koffiebonen bevatten dus meer NM – en minder catecholen en C5HTs.

Kopje koffie van boven

Je vraagt je misschien nu ook af of er een oorzakelijk verband bestaat tussen het drinken van koffie en refluxziekte. Nou… nee. Uit een meta-analyse – een analyse waar men alle bestaande onderzoeken bundelt en nader bekijkt – blijkt dat er koffie drinken niet direct refluxziekte veroorzaakt.

Als je nu toch merkt dat koffie in welke capaciteit dan ook tot maagklachten leidt, raad ik je natuurlijk wel aan om je gebruik te matigen.

Samenvattend

Het probleem

Een samenspel van een aantal stoffen (cafeïne, catecholen en C5HTs) stimuleren maagzuurafscheiding.

De oplossing

NMP, in hogere concentraties te vinden in donkerder geroosterde koffie en espresso.

#2 Lactose

Een veelvoorkomend probleem is lactose-intolerantie. Lactose is een soort suiker dat in melkproducten voorkomt.

Het probleem bij lactose-intolerantie is dat je lichaam niet genoeg of helemaal geen lactase aanmaakt. Lactase is een enzym dat door je dunne darm wordt aangemaakt om lactose te verteren. Daardoor komt de lactose onverteerd in de dikke darm terecht, waardoor deze gaat gisten.

Hoewel niet iedereen hier klachten door ervaart, spreekt men van “lactose-intolerantie” bij degenen die wél klachten ontwikkelen. Die klachten kunnen verschillende vormen aannemen – zoals je misschien zelf al weet. 😶 Denk hierbij aan winderigheid, een opgeblazen gevoel, buikkrampen en buikloop.

Uiteraard zul je voor een officiële diagnose bij je huisarts langs moeten gaan. Herken je jezelf dus in het beeld van iemand die vaker buikkramp heeft na het innemen van melkproducten? Maak dan eens een afspraak bij je huisarts zodat je de nodige tests kunt laten uitvoeren en wellicht medicatie kunt krijgen!

Melk die in koffie wordt gegoten

Wil je overigens echt per sé melk in je koffie? Probeer dan eens melkvervangers – zoals amandelmelk, sojamelk, rijstmelk – of lactose-vrije melk. Het is ook hier echter een goed idee om eerst een arts of diëtist te raadplegen voor je iets nieuws probeert!

Samenvattend

Het probleem

Lactose wordt onvoldoende of helemaal niet verteerd door de dunne darm.

De oplossing

Een bezoek aan je huisarts en/of een diëtist voor de nodige tests, medicatie en/of dieetadvies. Melkvervangers zijn misschien ook wenselijk!

#3 Zuurtegraad

Koffie verhoogt de zuurgraad in de maag, wat maagpijn kan veroorzaken, vooral bij mensen  die vaker last hebben van brandend maagzuur.

Het is moeilijk om intense aciditeit te vermijden want dat is simpelweg de aard van de meeste gebrouwen koffie, legt cardioloog Steven Gundry uit. Sommige brandingen zijn echter makkelijker voor de maag om te hanteren.

Cold brew koffie is bijvoorbeeld minder zuur dan hete koffie door de manier waarop hij is bereid. Deze manier van bereiden kan de zuurtegraad tot wel 66% verlagen! Verder laat Gundry ook weten: “Je kunt zelfs koffie met een laag zuurgehalte kopen.” Deze wordt vaak niet zo hoog in de bergen verbouwd, wat ook van invloed is op de zuurtegraad.

Gundry benadrukte overigens ook dat het belangrijk is om geen koffie te drinken op een lege maag, omdat de bovengenoemde zuurgraad niet al te goed is voor je maagwand. Het is belangrijk om een buffer te creëren in je maag. Denk hierbij aan …

"... een [ruime 250 milliliter] water met een kneepje citroen citroen vóór je eerste kopje in de ochtend."

Steven Gundry
Glaasje citroenwater

Samenvattend

Het probleem

Koffie verhoogt de zuurtegraad in de maag, wat kan leiden tot brandend maagzuur.

De oplossing

Een glas water met een kneepje citroen van tevoren; cold brew koffie; of koffie die geteeld is op lagere hoogtes.

#4 De buik-hersenverbinding

Dan nu een bonusronde: In een kleine studie uit 2016 werden 40 deelnemers beoordeeld op zelf-gerapporteerde gastro-intestinale (maag-darm-gerelateerde) symptomen, bloeddruk en stress indexen direct na koffieconsumptie.

De deelnemers meldden in feite geen werkelijke symptomen van abdominaal ongemak, een opgeblazen gevoel, dyspepsie (slechte spijsvertering) of brandend maagzuur door de koffie zelf.

De effecten van de koffie op de stressniveaus van de deelnemers wezen er echter op dat de koffie wél het zogeheten sympathische zenuwstelsel aanwakkert.

Wat is het sympathisch zenuwstelsel?

In grote lijnen kunnen we stellen dat stimulatie van het sympathisch zenuwstelsel je lichaam aanmoedigt om in actie te komen. Dat is relevant bij het onderzoek naar de effecten van koffie op je maag-darmstelsel, omdat het sympathisch zenuwstelsel maag- en darmcontracties vermindert.

Over het algemeen moet koffie dus – binnen het kader van dit onderzoek – maag- en darmkrampen verminderen. Wel wordt bij het activeren van het sympathisch zenuwstelsel ook een soort stressreactie teweeggebracht (welke ons aanmoedigt om tot actie te komen).

Nu weten je misschien ook al dat bij sommige mensen stress de maag-darmstreek overstuur kan maken. Wellicht is het jou ook wel eens overkomen dat je net voor een spannende gebeurtenis een enorme buikkramp krijgt of misselijk wordt.

Bij sommige mensen is het dus zo dat deze stimulatie niet ontspannend maar juist irriterend werkt, zodanig zelfs dat het een reactie in de darm kan veroorzaken die alsnog tot buikkramp leidt. Hier zou je dus aan kunnen denken als geen van de bovenstaande oplossingen werkt tegen de buikkrampen die je van koffie krijgt.

Hier is geen kant-en-klare oplossing voor te vinden. Het eerder gerefereerde onderzoek benoemt wel dat gewenning door meer koffie-inname wellicht de klachten kan verminderen, maar het is natuurlijk net de vraag of je bereid bent om die gok te wagen. Zo niet, dan lijkt het erop dat mindering de enige manier om de klachten te vermijden is. 🙁

Samenvattend

Het probleem

Koffie activeert het sympathische zenuwstelsel, wat je lichaam oproept om in actie te komen. Deze stress kan tot krampen leiden.

De oplossing

Geleidelijk wennen aan koffie door dit vaker te drinken, of juist je gebruik matigen om de klachten te vermijden.

Conclusie

Je hebt het inmiddels gezien: er is een tal van mogelijke oorzaken waardoor je buikpijn van koffie kunt krijgen. Gelukkig zijn er ook minstens net zoveel mogelijke oplossingen! Ik hoop natuurlijk dat ten minste één hiervan ook jou heeft kunnen helpen.

Heb je zelf nog verdere tips voor je mede koffieliefhebbers – al dan niet met een wat gevoeligere maag? Laat ze dan hieronder achter in een reactie!

Hier van mij nog een laatste tip, ook voor degenen die hun koffiegebruik wellicht moeten matigen: bewaar je koffiedik in ieder geval! Je kunt koffiedik gebruiken voor allerlei zaakjes namelijk – van het neutraliseren van geurtjes tot gezichtsmaskers.

Was dit artikel behulpzaam?

Schrijftalent gezocht! 

Heb jij het in je? We zijn altijd opzoek naar nieuw schrijftalent. Klik op de knop om te solliciteren. 
Dat wil ik! 
Luca Nowak

Luca Nowak

Luca is de hoofdredacteur en een content writer voor Paarshuis. Naast zijn werk bij ons studeert hij psychologie en spendeert hij zijn vrije tijd aan creatieve hobby’s, zoals het schrijven van fictie en blog posts over allerlei sociale kwesties.

linkedin facebook pinterest youtube rss twitter instagram facebook-blank rss-blank linkedin-blank pinterest youtube twitter instagram